فروش کتاب‌های مدیریت و کسب‌وکار هنوز به سطح سال ۱۴۰۳ نرسیده است

سمیه محمدی، مدیرعامل آریاناقلم، در گفت‌وگو با راهبرد بازارساز از تأثیر شرایط اقتصادی و نااطمینانی نسبت به آینده بر بازار کتاب‌های مدیریت و کسب‌وکار می‌گوید؛ بازاری که در دو سال اخیر با افت فروش مواجه شده و هنوز به سطح سال ۱۴۰۳ بازنگشته است. به گفته او، در چنین شرایطی، چشم‌انداز فعالان کسب‌وکار نسبت به آینده بر تصمیم آن‌ها برای خرید کتاب و سرمایه‌گذاری روی یادگیری و توسعه توانمندی‌های مدیریتی تأثیر می‌گذارد.

به گزارش راهبرد بازارساز، بازار کتاب‌های تخصصی مدیریت و کسب‌وکار مانند بسیاری از حوزه‌های دیگر، از شرایط اقتصادی و نااطمینانی حاکم بر فضای کسب‌وکار تأثیر گرفته است. این شرایط نه‌تنها بر میزان تقاضا و فروش کتاب‌ها اثر گذاشته، بلکه انتخاب موضوع و زمان انتشار آثار جدید را هم برای ناشران به تصمیمی دشوارتر تبدیل کرده است.

در همین راستا، در گفت‌وگو با سمیه محمدی، مدیرعامل آریاناقلم، درباره تأثیر شرایط اقتصادی بر فروش کتاب‌های مدیریت و کسب‌وکار، تغییر سلیقه مخاطبان و معیارهای این انتشارات برای انتخاب و انتشار کتاب‌های جدید صحبت کردیم.

  تقاضای کتاب‌های مدیریتی در گرو امید به آینده

محمدی، وضعیت بازار کتاب‌های مدیریت و کسب‌وکار را وابسته به شرایط اقتصادی و چشم‌انداز فعالان این حوزه نسبت به آینده می‌داند. به گفته او، زمانی که افراد آینده روشنی برای کسب‌وکار خود متصور باشند، انگیزه بیشتری برای یادگیری و توسعه توانمندی‌هایشان پیدا می‌کنند؛ اما در شرایط بی‌ثبات اقتصادی، خرید کتاب و سرمایه‌گذاری روی آموزش در اولویت پایین‌تری قرار می‌گیرد.

او در این باره بیان کرد: «آنچه بیش از وضعیت فعلی اقتصاد بر تقاضا برای این کتاب‌ها اثر می‌گذارد، تا حد زیادی چشم‌انداز افراد نسبت به آینده است. مخاطبان اصلی این کتاب‌ها را مدیران و کارشناسان سازمان‌ها و افرادی تشکیل می‌دهند که مسیر شغلی خود را در حوزه مدیریت و کسب‌وکار دنبال می‌کنند.»

 فروش کتاب‌های آریاناقلم هنوز به سطح سال ۱۴۰۳ نرسیده است

مدیرعامل آریاناقلم با اشاره به افت فروش کتاب‌های این انتشارات در دو سال اخیر گفت: «هنوز نتوانسته‌ایم به میزان فروش تعدادی سال ۱۴۰۳ برسیم و نسبت به آن سال افت فروش قابل‌توجهی داشته‌ایم.»

او جنگ‌ها، مشکلات اقتصادی وآثار تورم، حوادث ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه، التهابات اجتماعی، قطعی اینترنت و از دسترس خارج‌شدن وب‌سایت و شبکه‌های اجتماعی را از عوامل مؤثر بر کاهش فروش و آسیب به فعالیت‌های بازاریابی آریاناقلم می‌داند. محمدی همچنین کمبود مواد اولیه و بحران کاغذ را از دیگر چالش‌های این حوزه می‌داند؛ عواملی که هزینه تولید و در نتیجه قیمت تمام‌شده کتاب‌ها را افزایش داده‌اند.

به اعتقاد مدیرعامل آریاناقلم، مسئله تنها کاهش قدرت خرید نیست؛ بلکه نااطمینانی اقتصادی باعث شده افراد و حتی مدیران کسب‌وکارها نتوانند با اطمینان برای آینده تصمیم بگیرند و تا زمانی که چشم‌انداز مثبتی در جامعه شکل نگیرد و شرایط اقتصادی به سمت بهبود حرکت نکند، نمی‌توان انتظار افزایش معنادار فروش کتاب‌های این حوزه را داشت.

 تغییر اولویت انتشار کتاب‌ها متناسب با شرایط بازار

افت تقاضا در بازار، رویکرد آریاناقلم را در انتخاب موضوع و زمان‌بندی انتشار کتاب‌های جدید نیز تحت‌تأثیر قرار داده است. محمدی در این باره گفت: «رویکرد ما این بود که به‌جای افزایش تعداد عناوین جدید، در انتخاب موضوع و زمان انتشار کتاب‌ها دقت بیشتری به خرج بدهیم و آثاری را منتشر کنیم که با شرایط روز کسب‌وکارهای ایران تناسب بیشتری داشته باشند. برای مثال، کتابی در حوزه مقیاس‌پذیری و رشد کسب‌وکارها در برنامه انتشار داشتیم؛ اما باتوجه‌به شرایط فعلی اقتصاد ایران و اینکه بسیاری از شرکت‌ها بیش از آنکه در موقعیت رشد و توسعه باشند، درگیر تاب‌آوری و بقا هستند، تصمیم گرفتیم انتشار آن را به زمان مناسب‌تری موکول کنیم.»

او در ادامه با اشاره به انتشار کتاب «مدیریت زیر آتش» عنوان کرد: «تصمیم به انتشار این کتاب در ابتدای سال جاری گرفته شد تا بتوانیم تجربه‌های مدیریتی را که شرایط مشابهی را پشت سر گذاشته است، در اختیار مدیران ایرانی قرار دهیم.»

 هوش مصنوعی در برنامه انتشار

در کنار کتاب‌هایی که به نیازهای فعلی کسب‌وکارها می‌پردازند، آریاناقلم موضوعات مرتبط با تحولات آینده دنیای کسب‌وکار را نیز در برنامه انتشار خود قرار داده است. محمدی با اشاره به اهمیت توجه به این تحولات، به‌ویژه هوش مصنوعی، بیان کرد این انتشارات برای سال جاری انتشار سه عنوان کتاب در این حوزه را در نظر گرفته است.

او در این باره توضیح داد: «واقعیت این است که دنیای کسب‌وکار در حال تجربه تحولات جدی است و این تحولات بسیاری از پارادایم‌های موجود را تغییر می‌دهند. اگر بیش از اندازه بر شرایط فعلی اقتصاد ایران متمرکز شویم و از این تحولات جهانی غافل بمانیم، ممکن است پس از عبور از شرایط فعلی، کسب‌وکارهای ما با شکاف جدی در دانش و توانمندی مواجه شوند و حتی فرصت ادامه فعالیت را از دست بدهند.»

 کتاب‌های ترجمه‌ای همچنان از آثار تألیفی پیشی گرفته‌اند

به گفته مدیرعامل آریاناقلم، در حوزه مدیریت و کسب و‌کار کتاب‌های ترجمه‌ای همچنان با استقبال بیشتری از سوی مخاطبان مواجه می‌شوند. او یکی از دلایل این موضوع را کیفیت‌بخشی از آثار تألیفی می‌داند که عمدتاً بر اساس مطالعه و ارجاع به کتاب‌های ترجمه‌شده شکل‌گرفته‌اند، بدون اینکه محتوای مستقل یا ارزش افزوده قابل‌توجهی به آن‌ها اضافه شده باشد.

محمدی با اشاره به محدودیت آثار تألیفی مبتنی بر تجربه‌های بومی، یکی از دلایل استقبال بیشتر از کتاب‌های ترجمه‌ای را ضعف مستندسازی و تجربه‌نگاری در فضای کسب‌وکار ایران می‌داند. او در این باره بیان کرد: «ما هنوز با ضعف شفافیت اطلاعاتی، مستندسازی و تجربه‌نگاری در فضای کسب‌وکار ایران مواجه هستیم. به همین دلیل، تعداد کتاب‌هایی که بر اساس تجربه‌های بومی و به شکلی مستند و قابل‌اتکا نوشته شده باشند، محدود است. برای ما آثاری جذابیت دارند که بر پایه پژوهش باشند یا حاصل تجربه و بینش مستقل نویسنده باشند. در مقابل، کتاب‌هایی که صرفاً به گردآوری و بازنویسی محتوای آثار ترجمه‌شده بسنده می‌کنند و ارزش افزوده یا بینش تازه‌ای به مخاطب ارائه نمی‌دهند، جذابیت کمتری برای انتشار دارند.»